Giáo lý Phúc Âm Chúa Nhật XXXI Lễ Các Thánh | Lm. Peter Trần Thế Tuyên

534

CHÚA NHẬT LỄ CÁC THÁNH NAM NỮ

Sách Khải Huyền 7:2-4.9-14 ;
Thư I của Thánh Gioan tông đồ 3:1-3
và Phúc Âm Thánh Matthêô 5:1-12a

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Khi ấy, Chúa Giêsu thấy đoàn lũ đông đảo, Người đi lên núi, và lúc Người ngồi xuống, các môn đệ đến gần Người. Bấy giờ Người mở miệng dạy họ rằng: “Phúc cho những ai có tinh thần nghèo khó, vì Nước Trời là của họ. – Phúc cho những ai hiền lành, vì họ sẽ được Đất Nước làm cơ nghiệp. – Phúc cho những ai đau buồn, vì họ sẽ được ủi an. – Phúc cho những ai đói khát điều công chính, vì họ sẽ được no thoả. – Phúc cho những ai hay thương xót người, vì họ sẽ được xót thương. – Phúc cho những ai có lòng trong sạch, vì họ sẽ được nhìn xem Thiên Chúa. – Phúc cho những ai ăn ở thuận hoà, vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa. – Phúc cho những ai bị bách hại vì lẽ công chính, vì Nước Trời là của họ. “Phúc cho các con khi người ta ghen ghét, bách hại các con, và bởi ghét Thầy, họ vu khống cho các con mọi điều gian ác. Các con hãy vui mừng hân hoan, vì phần thưởng của các con sẽ trọng đại ở trên trời”.  Đó là lời Chúa.

Diễn ý Phúc Âm:

Đây là bài giảng trên núi:
Tám mối Phúc Thật nguồn suối thánh ân.
Nghèo có phúc, không kiêu căng!
Hiền lành có chốn nương thân cả đời.

Đau buồn là một lời mời,
Có người an ủi cho lời đỡ nâng.
Đói khát diều tốt nghĩa ân,
No thỏa cuộc sống thiện nhân ở đời.

Xót thương hoa quả của Trời,
Lâm cảnh khốn khổ người đời xót thương.
Trong sạch giúp thoát vấn vương,
Tà dâm lụn bại tổn thương thân mình.

Thuận hoà cuộc sống an bình,
Ai lại không muốn sống tình đệ huynh.
Bắt bớ ngược đãi coi khinh,
Hồng phúc to lớn được rinh về Trời. Amen.

I. Sứ điệp Phúc Âm:   

Tám mối Phúc thật – Bài giảng trên núi – Hiến chương nước Trời… tên gọi 8 điều dữ cho trần đời, nhưng là phúc cho dân mới của Chúa, của Tân Ước.

Muốn có phúc, muốn được chúc phúc phải chấp nhận điều mà thế gian cho là dữ.

Các thánh trên thiên đàng được chúc phúc vì đã thực hành 8 mối phúc thật, là những điều “không may” đối với người đời.

II. Dẫn giải Phúc Âm:  

https://www.vaticannews.va/content/dam/vaticannews/multimedia/2019/10/11/basilica-santi.jpg/_jcr_content/renditions/cq5dam.thumbnail.cropped.1000.563.jpeg

Tiến trình tuyên phong Chân phước và Hiển thánh

Bài tóm lược nầy dựa theo:

Những thông tin được Văn Phòng báo chí Vatican phổ biến ngày 12.9.1997 nhằm cắt nghĩa những điều lệ liên quan đến vấn đề tuyên thánh được qui định trong Tông huấn Divinus Perfectionis Magister, do Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II ban hành ngày 25.1.1983.

“Special Problems in Canon Law III – Canonizations, do linh mục Roland Jacques, omi. tức Cha Dương Hữu Nhân, Cha Giáo Sư và Khoa Trưởng Giáo Luật Đại Học St. Paul ở Ottawa soạn và dạy trong niên khóa 2007-2008.

Huấn thị “Sanctorum Mater” Mẹ của các Thánh, do Bộ Tuyên Thánh ban hành năm 2007 và được Tòa Thánh chính thức giải thích ngày 28.2.2008 tại Rôma.Theo hướng dẫn của “Sanctorum Mater”, tiến trình Tuyên phong Chân phước phải được bắt đầu nơi địa phận mà ứng viên tuyên thánh đã chết.

Từ ngữ: Tuyên thánh đúng hơn là phong thánh

Từ phong thánh quen dùng trong tiếng Việt, nguyên ngữ từ tiếng Hy Lạp “Kanon” có nghĩa là thước đo hay tiêu chuẩn hay được nhìn nhận là có giá trị. Ý nghĩa nầy được tìm thấy trong động từ Canonizare của tiếng La tinh, rồi Canoniser trong tiếng Pháp và Canonize trong tiếng Anh.

Pope Francis will canonize Pope Paul VI this year | America Magazine

Những tín hữu trong thế kỷ đầu đã phong thánh cho các Tông đồ khi gọi các Ngài là Thánh. Những vị tử đạo cũng được gọi là thánh. Rồi những thế kỷ kế tiếp, những giáo dân có đời sống thánh thiện, nêu gương sáng và thành mực thước cho người đời cũng được tuyên bố “đang ở trên thiên đàng” tức là thánh.

Như vậy theo từ Kanon và theo truyền thống, Giáo Hội không hề phong thánh hay không hề làm cho ai thành thánh cả. Giáo Hội, qua thời gian cầu nguyện lâu dài và qua những phép lạ được thực hiện nhờ lời chuyển cầu của những giáo dân đã chết và đã từng có đời sống thánh thiện, đã tuyên bố là những vị nầy đang ở trên trời với Chúa, tức họ là Thánh.

https://www.vaticannews.va/content/dam/vaticannews/agenzie/images/srv/2018/10/14/2018-10-14-canonizzazione-paolo-vi/2018-10-14-canonizzazione-paolo-vi-1539506779693.JPG/_jcr_content/renditions/cq5dam.thumbnail.cropped.1000.563.jpeg

Vai trò của Giáo Hội là tuyên thánh, tức chính thức tuyên bố rằng: Ông A, bà B, hay Đức Cha C, hay linh mục D hay tu sĩ G… đã có đời sống thánh thiện khi còn sống và đang ở trên trời với Chúa. Từ nay họ được Kanon, tức thành mẫu mực đáng cho chúng ta kính trọng, bắt chước và được cho vào danh sách phụng vụ chư thánh.

Giai đoạn sơ khởi và những yếu tố căn bản cần biết.

Cha Phanxicô Trương Bửu Diệp [Việt – Anh] | Trương Bửu Diệp - Án phong thánhỨng viên tuyên thánh phải là một người Công giáo hay dự tòng đã chết, tức đang ở trên thiên đàng. Không có vấn đề tuyên thánh cho ai còn đang sống.

Dư luận thuận lợi, kéo dài, công khai và mạnh mẽ về đời sống thánh thiện hay gương anh hùng tử đạo của ứng viên. Nếu có trở ngại và chống đối không thể vượt qua được, xin sớm hủy bỏ tiến hành án tuyên thánh. Chỉ nên bắt đầu sau khi ứng viên đã chết đủ 5 năm. Mẹ Thánh Têrêsa thành Calcutta chết ngày 5.9.1997 và được Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II tuyên phong Chân phước ngày 19.10.2003, tức sau 6 năm 1 tháng và 14 ngày. Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II chết ngày 2.4.2005 và sẽ được tuyên phong Chân phước ngày 1.5.2011, tức sau 6 năm 1 tháng.

Phải có thỉnh nguyện viên yêu cầu lập án tuyên thánh. Thỉnh nguyên viên có thể là: Cá nhân một giáo dân, một nhóm giáo dân, một tổ chức có tư cách pháp nhân như giáo xứ, địa phận, Hội Đồng Giám Mục địa phương hay một bộ ở Giáo triều Rôma được thiết lập bởi Giáo luật hay bởi Giáo quyền có thẩm quyền.

Giám Mục địa phận ex officio tức Giám Mục địa phương đương quyền. Tuy nhiên, ngài nên tránh khởi án tuyên thánh vì Ngài sẽ phải là chánh án trong tòa án địa phận.

Cáo thỉnh viên (postulator) thường là một linh mục, được yêu cầu và được uỷ thác để chuẩn bị và trình bày thỉnh nguyện tuyên thánh: Phải được thỉnh nguyện viên yêu cầu và Giám Mục thẩm quyền chấp thuận; Phải thu tập tất cả những gì có liên quan đến ứng viên tuyên thánh: Tiểu sử, văn từ, nhân chứng, chứng từ, hình ảnh… Phải chịu trách nhiệm tài chánh để chi trả cho tiến trình tuyên thánh. Khi án Tuyên thánh tiến sang giai đoạn ở Rôma, cần một tân Cáo thỉnh viên thường trú ở Rôma để ứng phó với mọi tình huống liên quan đến vụ án.

Thường có hai loại nhân chứng: Nhân chứng de visu tức chứng kiến tận mắt và nhân chứng de auditu, nhân chứng được nghe từ nhân chứng de visu. Không chấp nhận nhân chứng de auditu ab audientibu tức nhân chứng nghe lại từ nhân chứng de auditu. Không giới hạn số nhân chứng, tuy nhiên, có một số người không được làm nhân chứng được như: Cáo thỉnh viên hay Phó cáo thỉnh viên vụ án, viên chức trong toà án tuyên thánh cấp địa phận, cha giải tội và cha linh hướng của ứng viên.

Nhân chứng sống (De Visu) trong án Tuyên Thánh Cha PX. Trương Bửu Diệp

Cáo thỉnh viên chính thức đệ trình bằng văn bản với Giám Mục đương nhiệm những gì có liên quan đến ứng viên: Tiểu sử, nhân đức trổi vượt hay chứng từ tử đạo, dư luận thuận lợi, văn từ đã xuất bản và chưa xuất bản, danh sách nhân chứng, những “sự lạ” nghĩ là đã được Chúa nhậm lời qua lời chuyển cầu của ứng viên và cả những bất lợi nếu có… và xin Ngài cho phép tiến hành án Tuyên thánh.

Những nhân chứng sống (De Visu) trong án Tuyên Thánh Cha PX. Trương Bửu Diệp.

Giai đoạn I: Thiết lập án Tuyên thánh cấp địa phận

Giám Mục địa phận đương quyền nên hỏi ý kiến của các Giám Mục địa phận phụ cận, các Giám Mục trong Giáo tỉnh hay ngay cả Hội đồng Giám Mục về việc thực hiện tiến trình tuyên thánh. Phổ biến công khai thỉnh nguyện tuyên thánh cho ứng viên. Sau đó, Ngài cho thiết lập Ủy ban Giám sát (board of inquiry) gồm những linh mục có kiến thức thần học, giáo luật và lịch sử để bảo đảm cho tiến trình hợp luật.

Sau khi đã có nhận được những xét đoán khôn ngoan thuận lợi, Giám Mục địa phận cho triệu tập giáo dân, tuyên bố chính thức thực hiện tiến trình tuyên thánh cho ứng viên được thỉnh nguyện.

Những thần học gia được chỉ định để nghiên cứu những văn từ của ứng viên tuyên thánh liên hệ đến đức tin và luân lý. Những sử gia và văn khố viên có nhiệm vụ trình bày về sự xác thực, giá trị của những văn từ và cả nhân cách của ứng viên qua những văn từ nầy.

Giám Mục thẩm quyền để cử Công tố Viên (promotor iustitiae) để xem xét về kết quả những nghiên cứu trên những văn từ của ứng viên. Công tố viên có thể nêu những thắc mắc với Uỷ ban Giám sát. Sau khi không thấy có gì trở ngại, Đức Giám Mục địa phận cho phép phổ biến hình ảnh cũng như tiểu sử của ứng viên tuyên thánh trong Giáo phận mình.

Giám Mục địa phận gửi tất cả những tài liệu, án từ đến Bộ Tuyên Thánh Rôma (Congregation for the Causes of Saints). Tài liệu phải được Uỷ viên Thư ký Địa phận ký tên và đóng dấu trên từng trang. Bộ Tuyên Thánh của Rôma sẽ liên hệ với Bộ Giáo Lý Đức Tin (Congregation for the Doctrine of the Faith) và những văn phòng ở Tòa Thánh có liên quan. Sau khi không nhận được một phản kháng nào, Bộ Tuyên Thánh sẽ ra văn thư gọi là Nihil obstat, tức không có gì trở ngại, gửi cho Đức Giám Mục địa phận và cho phép tiếp tục tiến hành vụ án tuyên thánh.

Giai đoạn II:
Danh hiệu “Đầy Tớ Chúa” và tiến hành giám sát về nhân đức hay việc tử đạo.

Sau khi nhận được Nihil Obstat từ bộ Tuyên Thánh,  Giám Mục đương quyền ra quyết định chính thức:

Nhìn nhận và tuyên bố ứng viên là Đấy Tớ Chúa.

Thiết lập toà án cấp địa phận gồm có: Chánh án (được hiểu là Giám Mục địa phận, tuy nhiên Ngài nên bổ nhiệm một linh mục có khả năng thần học, giáo luật và lịch sử đảm trách thay thế ngài); Công tố viên và vài Lục sự.

Thẩm phán có nhiệm vụ thăm viếng mộ phần của Đầy tớ Chúa và không nên chấp nhận những sùng bái nếu có. Thẩm phán phải theo những nguyên tắc Giáo luật qui định về việc phỏng vấn nhân chứng ở những điều khoản 1548, 1553, 1558 và 1559.

Công tố viên: Phải là một linh mục thông thạo thần học, giáo luật và lịch sử và được Đức Giám Mục địa phận bổ nhiệm, GL. 1435. Nhiệm vụ: Hiện diện trong tất cả mọi phiên tòa, tra xét mọi chứng từ, ký nhận và bảo đảm tiến hành hợp luật.

Lục sự: Có thể là một giáo dân có tiếng tốt được chỉnh định bởi Giám Mục hay chưởng ấn địa phận. Nhiệm vụ: Ghi chép đúng nguyên văn lời khai, hành động và chứng từ.

Thiết lập bản câu hỏi: Có chuyên viên thiết lập bản câu hỏi và thông qua với Uỷ ban Giám sát Địa phận. Không được trao bản câu hỏi cho nhân chứng trước. Nên cho nhân chứng thấy tiến trình thời gian cuộc đời của Đầy Tớ Chúa để theo dõi và cung cấp chứng từ cụ thể.

Phiên họp mở màn (Không nên diễn ra long trọng tại nhà thờ Chánh tòa nhằm tránh mọi ngộ nhận rằng: Đầy tớ Chúa đã được tuyên thánh): Giám Mục địa phận xác định việc bổ nhiệm: Chánh án, Công tố viên, lục sự và ủy viên Giám sát. Giám Mục nhận lời thề của các viên chức tòa án. Chưởng ấn ký nhận. Giới thiệu nhân chứng. Xác định chỗ lấy chứng từ. Có thể mời gia đình của Đầy tớ Chúa tham dự phiên họp mở màn nầy.

Thể thức sát hạch nhân chứng:  Tất cả đều phải thề nói sự thật và chỉ sự thật. Chỉ có chánh án, công tố viên, lục sự và nhân chứng hiện diện. Giám Mục (nếu không là chánh án) và cáo thỉnh viên không được hiện diện. Giữ Giáo Luật các điều khoản 1539, 1547 và 1574 để có những chứng từ xác thực. Nhân chứng và công tố viên phải ký nhận trên từng trang chứng từ. Nếu có sửa chữa, công chứng viên và nhân chứng phải ký nhận. Sau cùng, lục sự đọc lại chứng từ và ký nhận.

Kết thúc giai đoạn giám sát nhân chứng cấp địa phận:

Gom góp tất cả những dữ kiện, chứng từ, sửa đổi, ghi chú, duyệt xét, đọc lại và tất cả thành viên tòa án và nhân chứng thề rằng: Đã cung cấp chứng từ thật.

Chánh án, công tố viên, lục sự đi viếng phần mộ cũng như những nơi được nhân chứng đề cập có liên quan đến Đầy tớ Chúa.

Hồ sơ, tài liệu được lập thành ba bản: Nguyên bản (archetypum) được niêm phong và lưu giữ ở văn khố Tòa Giám Mục địa phận. Hai phó bản được lục sự đóng dấu, ký tên và gửi sang sang Rôma. Một bản gọi là transumptum gởi đến Bộ Tuyên Thánh và giữ ở văn khố. Bản còn lại cũng gửi đến Bộ Tuyên Thánh nhưng được trao cho cáo thỉnh viên hay những ai đang nghiên cứu về án tuyên thánh khảo sát.

Cáo thỉnh viên có nhiệm vụ mang sang Rôma và trao cho Bộ Tuyên Thánh: Lá thư gửi cho Bộ trưởng Bộ Tuyên Thánh. Hai phó bản do tòa án địa phận thiết lập đã nói. Sách viết, thủ bản, văn thư, chứng từ của Đầy tớ Chúa.. Tất cả được gọi là instrumentum được chứa trong một hộp, niêm phong gọi là clausurae. Án từ đã gửi đi, kết thúc giai đoạn tiến trình Tuyên thánh cấp Địa phận.

Giai đoạn III: Tiến trình án tuyên thánh ở Rôma

Giai đoạn 1 ở Rôma:

Tân Tổng Cáo thỉnh viên án tuyên thánh Cha Diệp tại Rôma: Cha Diego SÁEZ MARTIN, O.M.I. (The Missionary Oblates of Mary Immaculate – Dòng Hiến Sĩ Truyền Giáo Đức Mẹ Vô Nhiễm)

Không qua đường bưu điện, nhưng Cáo thỉnh viên phải mang hộp niêm phong tài liệu từ địa phận sang Rôma. Yêu cầu Bộ Tuyên Thánh nhận và ra quyết định cho tiếp tục án tuyên thánh ở Rôma.

Tân cáo thỉnh viên được thỉnh nguyện viên chỉ định và được Bộ Tuyên Thánh nhìn nhận. Tân cáo thỉnh viên phải ở Rôma.

Cáo thỉnh viên yêu cầu Bộ Tuyên Thánh ra quyết định nhìn nhận tiến trình đã thực hiện ở cấp địa phận là hợp luật và thành sự. Nếu tiến trình sơ khởi ở địa phận hợp luật và thành sự, tân cáo thỉnh viên yêu cầu Bộ Tuyên Thánh cho nghiên cứu để xúc tiến việc tuyên thánh.

Sau khi đã ra quyết định nhìn nhận tiến trình sơ khởi của cấp địa phận, Bộ Tuyên Thánh sẽ bổ nhiệm những viên chức như: Công tố viên, những nhà nghiên cứu sử học, báo cáo viên (Relator). Về phía thỉnh nguyện viên, được yêu cầu chọn một người cộng sự gọi là collaborator. Relator và Collaborator sẽ viết một positio, tức tiểu sử của Đầy tớ Chúa, liên quan đến nhân đức trổi vượt hoặc việc tử đạo. Đại khái một Positio thông tin về 4 điểm: Lịch sử tiến trình sơ khởi – Phương pháp thực hiện – Tiểu sử đầy tớ Chúa và dư luận về đời sống nhân đức thánh thiện hay chứng từ tử đạo.

Trưng dẫn dữ kiện cụ thể, chứng từ và nhân chứng.

Tài liệu: Giấy rửa tội, chứng từ của gia đình, địa phận hay dòng tu.

Relato et Vota: Báo cáo và biểu quyết. Nếu đồng ý, Bộ Tuyên Thánh sẽ để cử 6 nhà nghiên cứu sử học, 10 tư vấn thần học để nghiên cứu trên positio. Nếu 2/3 trong số nầy biểu quyết thuận, án tuyên thánh sẽ được báo cáo với Bộ Giáo Lý Đức Tin. Nếu không, yêu cầu làm lại.

Giai đoạn 2 ở Rôma: Nâng Đầy tớ Chúa lên Venerable, Bậc Đáng kính.

Các Hồng Y và Giám Mục trong và ngoài Rôma được triệu tập và được cáo thỉnh viên yêu cầu chấp nhận án tuyên thánh. Một Ponens, từ báo cáo viên được chọn từ các hồng y hay giám mục, thành viên của Bộ Tuyên Thánh được bổ nhiệm để chấp nhận án tuyên thánh và báo cáo với Đức Giáo Hoàng.

Một khi Đức Thánh Cha đã nhìn nhận những nhân đức siêu vượt hay cái chết anh hùng của Đầy tớ Chúa là xác thực, Ngài ra quyết định cho nâng Đầy tớ Chúa lên Bậc đáng kính. Giờ đây, người ta được quyền làm Holy Card, tức thiệp thánh, có hình của Bậc Đáng Kính và kinh nguyện xin Chúa thực hiện dấu lạ qua sự chuyển cầu của Bậc Đáng kính.

Đến đây, tiến trình tuyên thánh đã trãi qua 2 giai đoạn rất khó khăn:

Thiết lập tòa án cấp địa phận để thu thập tài liệu, chứng từ và sát hạch chứng nhân và đề xuất sang Rôma để nhận Nihil obstat và ứng viên được gọi là: Đầy tớ Chúa.

Mang án tuyên thánh sang Rôma và chịu sự làm việc rất tỉ mỉ và tốn kém của Bộ Tuyên Thánh để Đầy tớ Chúa được nhìn nhận là Bậc Đáng kính.

Giai đoạn IV: Phép lạ và Tuyên phong Chân phước

Phép lạ: Được coi như sự chuẩn nhận của Chúa trên ứng viên tuyên thánh đang ở trên trời. Ngay từ thế kỷ XIII, dưới thời Đức Giáo Hoàng Innocent III, Giáo Hội đòi buộc phải có phép lạ thực hiện nhờ lời chuyển cầu của những Bậc Đáng Kính, những ứng viên tuyên thánh về đời sống đạo đức. Tuy nhiên, phép lạ được miễn trừ nơi những ứng viên tuyên thánh tử đạo.

Phép lạ phải là phép lạ thể lý, chứ không phải luân lý, tức kết quả những việc lạ phải được cảm nhận, được nhìn thấy, được minh chứng và giảo nghiệm y khoa. Và phải đã xảy ra một năm rồi.

Khi có việc lạ xảy ra, cáo thỉnh viên phải viết đơn xin Giám Mục thẩm quyền thiết lập Ban Giám sát. Sau khi xét đoán khôn ngoan có thể là phép lạ, Giám Mục địa phận để cử 2 bác sĩ xét nghiệm, chuyên viên thu thập tài liệu, chứng từ và yêu cầu tòa án địa phận thiết lập việc sát hạch nhân chứng.

Hồ sơ kết quả thẩm định, có thể là phép lạ, sẽ lập thành 3 bản. Bản gốc giữ ở Toà Giám Mục địa phương. Hai bản còn lại gửi sang Bộ Tuyên Thánh Rôma để duyện xét và thẩm định.

Bộ Tuyên Thánh duyệt xét phép lạ trên 3 tiêu chuẩn:

  • Y khoa: Đây là một chửa trị xác thực và lạ lùng mà y khoa bình thường không làm được.
  • Thần học: Nhân chứng đã khẩn cầu với Bậc Đáng Kính và nhận được phép lạ.
  • Lòng đạo: Hồng Y và các Giám Mục quyết định là rất hữu ích cho lòng sốt sắng của Giáo Hội hoàn vũ nếu ứng viên được tôn phong Chân phước.

Tất cả được đệ trình lên Đức Thánh Cha và để Ngài có quyết định sau cùng là có tiến tới tuyên thánh hay không. Nếu có, cũng chính Đức Thánh Cha sẽ công bố ngày giờ, nơi chốn cử hành việc tuyên phong Chân phước.

III. Thực hành Phúc Âm:

Trích trong 5 phút Lời Chúa tháng 11

Trong tông huấn Gaudete et Exsultate: “Hãy Vui Mừng và Hoan Hỉ” về ơn gọi nên thánh trong thế giới hôm nay, ĐTC Phanxicô dạy hạnh phúc Nước Trời thật hấp dẫn, nhưng con đường dẫn tới đó, mang tên Tám Mối Phúc, lại “không hề dễ dãi, hay hời hợt,” mà đòi hỏi các Kitô hữu phải “lội ngược dòng”, là từ bỏ những điều thế gian ưa thích, để sống những giá trị của Tin Mừng (x. Tông huấn, số 65). Quả vậy, trong một thế giới chuộng giàu sang, hưởng thụ, cổ võ bạo lực, sống vô cảm và đầy dẫy bất công, Chúa chúc phúc cho những ai có tinh thần nghèo khó, hiền lành, trong sạch, khát khao công lý, biết thương xót người. Những người đi ngược với trào lưu thế gian như thế ắt là bị thế gian đối lập, ghét bỏ và bách hại. Nhưng “những ai bị bách hại vì sống công chính” như thế lại được Chúa chúc phúc, vì họ sẽ được Nước Trời làm gia nghiệp.

Đường nên thánh: Suy tư và thực hành cá nhân:

  • No demanding – Không đòi hỏi
  • No complaining – Không phàn nàn
  • Not looking for a better place or a higher position – Không tìm chỗ tốt hơn – Không tìm vị trí cao hơn.
  • No wasting the grace of the Lord – Không phí phạm ơn Chúa.